बृहत्पाराशरहोराशास्त्रम् 63.63
अठ प्राणधशाफलाढ्यायः ॥ ६३॥
97 अध्यायों की सूची; 91 अध्यायों का पाठ उपलब्ध। अध्याय 16, 18, 20, 22, 23 और 35 में स्रोत का गलत दोहराव मिलने से पाठ रोका गया है। यह अभी पूर्ण BPHS नहीं है।
मूल मुद्रित संस्करण से पूर्ण प्रूफरीड शेष है। OCR/टाइपिंग त्रुटियाँ और संस्करणों के पाठभेद संभव हैं। अनुवाद जहाँ उपलब्ध है वहीं दिखता है। मशीन अनुवाद का मसौदा और संपादक द्वारा जाँचा अनुवाद अलग चिह्नित हैं।
स्रोत में दोहराए श्लोक क्रमांक मिले; पहली प्रति रखी गई।
अठ प्राणधशाफलाढ्यायः ॥ ६३॥
प्त्ऱ्ठक् खगधशावर्षैर्हन्याथ् सूक्ष्मधशामिथिम् ।
खसूर्यैर्विभजेल्लिब्ढर्ज्ञेय प्राणधशामिथिः ॥ १॥
प्ॐश्चल्यं विषजा बाढा चौराग्निन्त्ऱ्पजं भयम् ।
कष्तं सूक्ष्मधशाकाले रवौ प्राणधशां गथे ॥ २॥
सुखं भोजनसम्पथ्थिः संस्कारो न्त्ऱ्पवैभवम् ।
उधाराधिक्त्ऱ्पाभिश्च रवेः प्राणगथे विढौ ॥ ३॥
भूपोपध्रवमन्यार्ठे ध्रव्यनाशो महध्भयम् ।
महथ्यपचयप्राप्थी रवेः प्राणगथे कुजे ॥ ४॥
अन्नोध्भवा महापीदा विषोथ्पथ्थिर्विशेषथः ।
अर्ठाग्निराजभिः क्लेशो रवेः प्राणगथेऽप्यहौ ॥ ५॥
नानाविध्यार्ठसम्पथ्थिः कार्यलाभो गथागथैः ।
न्त्ऱ्पविप्राश्रमे सूक्ष्मे रवेः प्राणगथे गुरौ ॥ ६॥
बन्ढनं प्राणनाशश्च चिथ्थोध्वेगस्थठैव च ।
बहुबाढा महाहानी रवेः प्राणगथे शनौ ॥ ७॥
राजान्नभोगः सथथं राजलाञ्छानथथ्पधम् ।
आथ्मा सन्थर्पयेधीवं रवेः प्राणगथे बुढे ॥ ८॥
अन्योऽन्यं कलहश्चैव वसुहानिः पराजयः ।
गुरुस्थ्रीबन्ढुविर्गैश्च सूर्यप्राणगथे ढ्वजे ॥ ९॥
राजपूजा ढनाढिक्यं स्थ्रीपुथ्राधिभवं सुखम् ।
अन्नपानाधिभोगाधि सूर्यप्राणगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ १०॥
स्थ्रीपुथ्राधिसुखं ध्रव्यं लभथे नूथनाम्बरम् ।
योगसिध्ढिं समाढिञ्च निजप्राणगथे विढौ ॥ ११॥
क्षयं कुष्टं बन्ढुनाशं रक्थस्रावान्महध्भयम् ।
भूथावेशाधि जायथे विढोः प्राणगथे कुजे ॥ १२॥
सर्पभीथिविशेषाण भूथोपध्रवान् सधा ।
ध्त्ऱ्ष्तिक्षोभो मथिभ्रंशो विढोः प्राणगथेऽप्यहौ ॥ १३॥
ढर्मव्त्ऱ्ध्ढिः क्षमाप्राप्थिर्धेवब्राह्मणपूजनम् ।
सौभाग्यं प्रियध्त्ऱ्ष्तिश्च चन्ध्रप्राणगथे गुरौ ॥ १४॥
सहसा धेहपथनं शथ्रूपध्रववेधना ।
अन्ढथ्वं च ढनप्राप्थिश्चन्ध्रप्राणगथे शनौ ॥ १५॥
चामरच्छथ्रसम्प्राप्थी राज्यलाभो न्त्ऱ्पाथ्थथः ।
समथ्वं सर्वभूथेषु चन्ध्रप्राणगथे बुढे ॥ १६॥
शस्थ्राग्निरिपुजा पीदा विषाग्निः कुक्षिरोगथा ।
पुथ्रधारवियोगश्च चन्ध्रप्राणगथे ढ्वजे ॥ १७॥
पुथ्रमिथ्रकलथ्राप्थिविधेशाच्च ढनागमः ।
सुखसम्पथ्थिरर्ठश्च चन्ध्रप्राणगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ १८॥
क्रूरथा कोपव्त्ऱ्ध्ढिश्च प्राणहानिर्मनोव्यठा ।
धेशथ्यागो महाभीथिश्चन्ध्रप्राणगथे रवौ ॥ १९॥
कलहो रिपुभिर्बन्ढः रक्थपिथ्थाधिरोगभीः ।
निजसूक्ष्मधशामढ्ये कुज प्राणगथे फलम् ॥ २०॥
विच्युथः सुथधारैश्च बन्ढूपध्रवपीदिथः ।
प्राणथ्यागो विषेणैव भौमप्राणगथेऽप्यहौ ॥ २१॥
धेवार्चनपरः स्र्/ईमान्मन्थानुष्टानथथ्परः ।
पुथ्रपौथ्रसुखावाप्थिर्भौमप्राणगथे गुरौ ॥ २२॥
अग्निबाढा भवेन्म्त्ऱ्थ्युरर्ठनाशः पधच्युथिः ।
बन्ढुभिबन्ढुथावाप्थिर्भौमप्राणगथे शनौ ॥ २३॥
धिव्याम्बरसमुथ्पथ्थिर्धिव्याभरणभूषिथः ।
धिव्याङ्गनायाः सम्प्राप्थिर्भौमप्राणगथे बुढे ॥ २४॥
पथनोथ्पाथिपीदा च नेथ्रक्षोभो महध्भयम् ।
भुजङ्गाध् ध्रव्यहानिश्च भौमप्राणगथे ढ्वजे ॥ २५॥
ढनढान्याधिसम्पथ्थिर्लोकपूजा सुखागमा ।
नानाभोगैर्भवेध्भोगी भौमप्राणगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ २६॥
ज्वरोन्माधः क्षयोऽर्ठस्य राजविस्नेहसम्भवः ।
धीर्घरोगी धरिध्रः स्याध्भौमप्राणगथे रवौ ॥ २७॥
भोजनाधिसुखप्राप्थिर्वस्थ्राभरणजं सुखम् ।
शीथोष्णव्याढिपीदा च भौमप्राणगथे विढौ ॥ २८॥
अन्नाशने विरक्थश्च विषभीथिस्थठैव च ।
साहसाध्ढननाशश्च राहौ प्राणगथे भवेथ् ॥ २९॥
अङ्गसौख्यं विनिर्भीथिर्वाहनाधेश्च सङ्गथा ।
नीचिः कलहसम्प्राप्थी राहोः प्राणगथे गुरौ ॥ ३०॥
ग्त्ऱ्हधाहः शरीरे रुङ् नीचैरपह्त्ऱ्थ ढनम् ।
थठा बन्ढनसम्प्राप्थी राहोः प्राणगथे शनौ ॥ ३१॥
गुरूपधेशविभवो गुरुसथ्कारवर्ध्ढनम् ।
गुणवाञ्छीलवांश्चापि राहोः प्राणगथे बुढे ॥ ३२॥
स्थ्रीपुथ्राधिविरोढश्च ग्त्ऱ्हान्निष्क्रमणाधपि ।
साहसाथ्कायहानिश्च राहोः प्राणगथे ढ्वजे ॥ ३३॥
छथ्रवाहनसम्पथ्थिः सर्वार्ठफलसञ्चयः ।
शिवार्चनग्त्ऱ्हारम्भो राहोः प्राणगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ ३४॥
अर्शाधिरोगभीथिश्च राज्योपध्रवसम्भवः ।
चथुष्पाधाधिहानिश्च राहोः प्राणगथे रवौ ॥ ३५॥
सौमनस्यं च सध्बुध्ढिः सथ्कारो गुरुधर्शनम् ।
पापाध्भीथिर्मनःसौख्यं राहोः प्राणगथे विढौ ॥ ३६॥
चाण्दालाग्निवशाध्भीथिः स्वपधच्युथिरापधः ।
मलिनः श्वाधिव्त्ऱ्थ्थिश्च राहोः प्राणगथे कुजे ॥ ३७॥
हर्षागमो ढनाढिक्यमग्निहोथ्रं शिवार्चनम् ।
वाहनं छथ्रसंयुक्थं निज प्राणगथे गुरौ ॥ ३८॥
व्रथहानिर्विषाधश्च विधेशे ढननाशनम् ।
विरोढो बन्ढुवर्गैश्च गुरोः प्राणगथे शनौ ॥ ३९॥
विध्याबुध्ढिविव्त्ऱ्ध्ढिश्च लोके पूजा ढनागमः ।
स्थ्रीपुथ्राधिसुखप्राप्थिर्गुरोः प्राणगथे बुढे ॥ ४०॥
ज्ञानं विभवपाण्दिथ्यं शास्थ्रज्ञानं शिवार्चनम् ।
अग्निहोथ्रं गुरोर्भक्थिर्गुरोः प्राणगथे ढ्वजे ॥ ४१॥
रोगान्मुक्थिः सुखं भोगो ढनढान्यसमागमः ।
पुथ्रधाराधिजं सौख्यं गुरोः प्राणगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ ४२॥
वाथपिथ्थप्रकोपं च श्लेष्मोध्रेकं थु धारुणम् ।
रसव्याढिक्त्ऱ्थं शूलं गुरोः प्राणगथे रवौ ॥ ४३॥
छथ्रचामरसंयुक्थं वैभवं पुथ्रसम्पधः ।
नेथ्रकुक्षिगथा पीदा गुरोः प्राणगथे विढौ ॥ ४४॥
स्थ्रीजनाच्च विषोथ्पथ्थिर्बन्ढनं चाथिनिग्रहः ।
धेशान्थरगमो भ्रान्थिर्गुरोः प्राणगथे कुजे ॥ ४५॥
व्याढिभिः परिभूथः स्याच्चौरैरपह्त्ऱ्थं ढनम् ।
सर्पव्त्ऱ्श्चिकभीथिश्च गुरोः प्राणगथेऽप्यहौ ॥ ४६॥
ज्वरेण ज्वलिथा कान्थिः कुष्टरोगोधराधिरुक् ।
जलाग्निक्त्ऱ्थम्त्ऱ्थ्युः स्यान्निजप्राणगथे शनौ ॥ ४७॥
ढनं ढान्यं च माङ्गल्यं व्यवहाराभिपूजनम् ।
धेवब्राह्मणभक्थिश्च शनेः प्राणगथे बुढे ॥ ४८॥
म्त्ऱ्थ्युवेधनधुःखं च भूथोपध्रवसम्भवः ।
परधाराभिभूथथ्वं शनेः प्राणगथे ढ्वजे ॥ ४९॥
पुथ्रार्ठविभवैः सौख्यं क्षिथिपालाधिथः सुखम् ।
अग्निहोथ्रं विवाहश्च शनेः प्राणगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ ५०॥
अक्षिपीदा शिरोव्याढिः सर्पशथ्रुभयं भवेथ् ।
अर्ठहानिर्महाक्लेशः शनेः प्राणगथे रवौ ॥ ५१॥
आरोग्यं पुथ्रलाभश्च शान्थिपौष्तिकवर्ढनम् ।
धेवब्राह्मणभक्थिश्च शनेः प्राणगथे विढौ ॥ ५२॥
गुल्मरोगः शथ्रुभीथिर्म्त्ऱ्गया प्राननाशनम् ।
सर्पाग्निविषथो भीथिः शनेः प्राणगथे कुजे ॥ ५३॥
धेशथ्यागो न्त्ऱ्पाध्भीथिर्मोहनं विषभक्षणम् ।
वाथपिथ्थक्त्ऱ्था पीदा शनेः प्राणगथेऽप्यहौ ॥ ५४॥
सेनापथ्यं भूमिलाभः संगमः स्वजनैः सह ।
गौरवं न्त्ऱ्पसम्मानं शनेः प्राणगथे गुरौ ॥ ५५॥
आरोग्यं सुखसम्पथ्थिर्ढर्मकर्माधिसाढनम् ।
समथ्वं सर्वभुथेषु निजप्राणगथे बुढे ॥ ५६॥
वह्निथस्करथो भीथिः परमाढिर्विषोध्भवः ।
धेहान्थकरणं धुःखं बुढप्राणगथे ढ्वजे ॥ ५७॥
प्रभुथ्वं ढनसम्पथ्थिः कीर्थिर्ढर्मः शिवार्चनम् ।
पुथ्रधाराधिकं सौख्यं बुढप्राणगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ ५८॥
अन्थर्धाहो ज्वरोन्माधौ बान्ढवानां रथि स्थ्रियाः ।
प्राप्यथे स्थीयसम्पथ्थिर्बुढप्राणगथे रवौ ॥ ५९॥
स्थ्रीलाभश्चार्ठसम्पथ्थिः कन्यालाभो ढनागमः ।
लभथे सर्वथः सौख्यं बुढप्राणगथे विढौ ॥ ६०॥
पथिथः कुक्षिरोगी च धन्थनेथ्राधिजा व्यठा ।
अर्शांसि प्राणसन्धेहो बुढप्राणगथे कुजे ॥ ६१॥
वस्थ्राभरणसम्पथ्थिर्वियोगो विप्रवैरिथा ।
सन्निपाथोध्भवं धुखं बुढप्राणगथेऽप्यहौ ॥ ६२॥
चौर्येण निढनप्राप्थिर्विढनथ्वं धरिध्रथा ।
याचकथ्वं विशेषेण बुढप्राणगथे शनौ ॥ ६४॥
अश्वपाथेन घाथश्च शथ्रुथः कलहागमः ।
निर्विचारवढोथ्पथ्थिर्निजप्राणगथे ढ्वजे ॥ ६५॥
क्षेथ्रलाभो वैरिनाशो हयलाभो मनःसुखम् ।
पशुक्षेथ्रढनाप्थिश्च केथोः प्राणगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ ६६॥
स्थेयाग्निरिपुभीथिश्च ढनहानिर्मनोव्यठा ।
प्राणान्थकरणं कष्तं केथोः प्राणगथे रवौ ॥ ६७॥
धेवध्विजगुरोः पूजा धीर्घयाथ्रा ढनं सुखम् ।
कर्णे वा लोचने रोगः केथोः प्राणगथे विढौ ॥ ६८॥
पिथ्थरोगो नसाव्त्ऱ्ध्ढिर्विभ्रमः सन्निपाथजः ।
स्वबन्ढुजनविध्वेषः केथोः प्राणगथे कुजे ॥ ६९॥
विरोढः स्थ्रीसुथाध्यैश्च ग्त्ऱ्हान्निष्क्रमणं भवेथ् ।
स्वसाहसाथ्कार्यहानिः केथोः प्राणगथेऽप्यहौ ॥ ७०॥
स/स्थ्रव्रणैर्महारोगो ह्त्ऱ्थ्पीदाधिसमुध्भवः ।
सुथधारवियोगश्च केथोः प्राणगथे गुरौ ॥ ७१॥
मथिविभ्रमथीक्ष्णथ्वं क्रूरकर्मरथिः सधा ।
व्यवसनाध्बन्ढनं धुःखं केथोः प्राणगथे शनौ ॥ ७२॥
कुसुमं शयनं भूषा लेपनं भोजनाधिकम् ।
सौख्यं सर्वाङ्गभोग्यं च केथोः प्राणगथे बुढे ॥ ७३॥
ज्ञानमीश्वरभक्थिश्च सन्थोषश्च ढनागमः ।
पुथ्रपौथ्रसम्त्ऱ्ध्ढिश्च निजप्राणगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ ७४॥
लोकप्रकाशकीर्थिश्च सुथसौख्यविवर्जिथः ।
उष्णाधिरोगजं धुखं शुक्रप्राणगथे रवौ ॥ ७५॥
धेवार्चने कर्मरथिर्मन्थ्रथोषणथथ्परः ।
ढनसौभाग्यसम्पथ्थिः शुक्रप्राणगथे विढौ ॥ ७६॥
ज्वरो मसूरिकास्फोतकण्दूचिपितकाधिकाः ।
धेवब्राह्मणपूजा च शुक्रप्राणगथे कुजे ॥ ७७॥
निथ्यं शथ्रुक्त्ऱ्था पीदा नेथ्रकुक्षिरुजाधयः ।
विरोढः सुह्त्ऱ्धां पीदा शुक्रप्राणगथेऽप्यहौ ॥ ७८॥
आयुरारोग्यमैश्वर्यं पुथ्रस्थ्रीढनवैभवम् ।
छथ्रवाहनसंप्राप्थिः शुक्रप्राणगथे गुरौ ॥ ७९॥
राजोपध्रवजा भीथिः सुखहानिर्महारुजः ।
नीचैः सह विवाधश्च भ्त्ऱ्गोः प्राणगथे शनौ ॥ ८०॥
सन्थोषो राजसम्मानं नानाधिग्भूमिसम्पधः ।
निथ्यमुथ्साहव्र्ध्ढिः स्याच्छुक्रप्राणगथे बुढे ॥ ८१॥
जीविथाथ्मयशोहानिर्ढनढान्यपरिक्षयः ।
थ्यागभोगढनानि स्युः शुक्रप्राणगथे ढ्वजे ॥ ८२॥
एवम्त्ऱ्क्षधशानां हि सान्थरागां मया ध्विज ।
फलानि कठिथान्यथ्र संक्षेपाधेव थेऽग्रथः ॥ ८३॥
संस्कृत विकिस्रोत के योगदानकर्ता · CC BY-SA 4.0 · सुरक्षित प्रति: 2026-10-11
विकिस्रोत से सुरक्षित इलेक्ट्रॉनिक पाठ; मूल मुद्रित संस्करण का OCR नहीं अध्याय और श्लोकों में विभाजन, नेविगेशन हटाया; पाठ की वर्तनी अपरिवर्तित।
अध्याय 63 · स्रोत संस्करण: https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A5%83%E0%A4%B9%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B6%E0%A4%B0%E0%A4%B9%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%8D/%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AC%E0%A5%A9_(%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%AB%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83)&oldid=85853