बृहत्पाराशरहोराशास्त्रम् 62.62
अथ सूक्ष्मान्थर्धशाढ्यायः ॥ ६२॥
97 अध्यायों की सूची; 91 अध्यायों का पाठ उपलब्ध। अध्याय 16, 18, 20, 22, 23 और 35 में स्रोत का गलत दोहराव मिलने से पाठ रोका गया है। यह अभी पूर्ण BPHS नहीं है।
मूल मुद्रित संस्करण से पूर्ण प्रूफरीड शेष है। OCR/टाइपिंग त्रुटियाँ और संस्करणों के पाठभेद संभव हैं। अनुवाद जहाँ उपलब्ध है वहीं दिखता है। मशीन अनुवाद का मसौदा और संपादक द्वारा जाँचा अनुवाद अलग चिह्नित हैं।
स्रोत में दोहराए श्लोक क्रमांक मिले; पहली प्रति रखी गई।
अथ सूक्ष्मान्थर्धशाढ्यायः ॥ ६२॥
गुण्या स्वस्वधशावर्षैः प्रथ्यन्थरधशामिथिः ।
खार्क्रैभक्था प्त्ऱ्ठग्लब्ढिः सूक्ष्मान्थरधशा भवेथ् ॥ १॥
निजभूमिपरिथ्यागो प्राणनाशभयं भवेथ् ।
स्ठाननाशो महाहानिः निजसूक्ष्मगथे रवौ ॥ २॥
धेवब्राह्मण्भक्थिश्च निथ्यकर्मरथस्थठा ।
सुप्रीथिः सर्वमिथ्रश्चैव रवेः सूक्ष्मगथे विढौ ॥ ३॥
क्रूरकर्मरथिस्थिग्मशथ्रुभिः परिपीदनम् ।
रक्थस्रावाधिरोगश्च रवेः सूक्ष्मगथे कुजे ॥ ४॥
चौराग्निविषभीथिश्च रणे भङ्गः पराजयः ।
धानढर्माधिहीनश्च रवेः सूक्ष्मगथे ह्यगौ ॥ ५॥
न्त्ऱ्पसथ्कारराजार्हः सेवकैः परिपूजिथः ।
राजचक्षुर्गथः शान्थः सूर्यसूक्ष्मगथे गुरौ ॥ ६॥
चौर्यसाहसकर्मार्ठं धेवब्राह्मणपीदनम् ।
स्ठानच्युथिं मनोधुखं रवेः सूक्ष्मगथे शनौ ॥ ७॥
धिव्याम्बराधिलब्ढिश्च धिव्यस्थ्रीपरिभोगिथा ।
अचिन्थिथार्ठसिध्ढिश्च रवेः सूक्ष्मगथे बुढे ॥ ८॥
गुरुथार्ठविनाशश्च भ्त्ऱ्थ्यधारभवस्थठा ।
क्वचिथ्सेवकसम्बन्ढो रवेः सूक्ष्मगथे ढ्वजे ॥ ९॥
पुथ्रमिथ्रकलथ्राधिसाख्यसम्पन्न एव च ।
नानाविढा च सम्पथ्थी रवेः सूक्ष्मगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ १०॥
भूषणं भूमिलाभश्च सम्मानं न्त्ऱ्पपूजनम् ।
थामसथ्थ्वं गुरुथ्वं च निजसूक्ष्मगथे विढौ ॥ ११॥
धुःखं शथ्रुविरोढश्च कुक्षिरोगः पिथुर्म्त्ऱ्थिः ।
वाथपिथ्थकफोध्रेकः विढोः सूक्ष्मगथे कुजे ॥ १२॥
क्रोढनं मिथ्रबन्ढूनां धेशथ्यागो ढनक्षयः ।
विधेशान्निगदप्राप्थिर्विढोः सूक्ष्मगथेप्यगौ ॥ १३॥
छथ्रचामरसंयुक्थं वैभवं पुथ्रसम्पधः ।
सर्वथ्र सुखमाप्नोथि विढोः सूक्ष्मगथे गुरौ ॥ १४॥
राजोपध्रवभीथिः स्याध्व्यवहारे ढनक्षयः ।
चौरर्वं विप्रभीथिश्च विढोः सूक्ष्मगथे शनौ ॥ १५॥
राजमानं वस्थुलाभो विधेशाध्वाहनाधिकम् ।
पुथ्रपौथ्र्सम्त्ऱ्ध्ढिश्च विढोः सूक्ष्मगथे बुढे ॥ १६॥
आथ्मनो व्त्ऱ्थ्थिहननं सस्यश्त्ऱ्ङ्गव्त्ऱ्षाधिभिः ।
अग्निसूर्याधिभीथिः स्याध्विढोः सूक्ष्मगथे ढ्वजे ॥ १७॥
विवाहो भूमिलाभश्च वस्थ्राभरणवैभवम् ।
राज्यलाभश्च कीर्थिश्च विढोः सूक्ष्मगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ १८॥
क्लेशाथ्क्लेशः कार्यनाशः पशुढान्यढनक्षयः ।
गाथ्रवैषम्यभूमिश्च विढोः सूक्ष्मगथे रवौ ॥ १९॥
भूमिहानिर्मनःखेधो ह्यपस्मारी च बन्ढुयुक् ।
पुरोक्षोभमनस्थापो निजसूक्ष्मगथे कुजे ॥ २०॥
अङ्गधोषो जनाध्भीथिः प्रमधावंशनाशनम् ।
वह्निसर्पभयं घोरं भौमे सूक्ष्मगथेऽप्यहौ ॥ २१॥
धेवपूजारथिश्चाथ्र मन्थ्राभ्युथ्ठानथथ्परः ।
लोके पूजा प्रमोधश्च भौमे सूक्ष्मगथे गुरौ ॥ २२॥
बन्ढनान्मुच्यथे बध्ढो ढनढान्यपरिच्छधः ।
भ्त्ऱ्थ्यार्ठबहुलः श्रीमान् भौमे सूक्ष्मगथे शनौ ॥ २३॥
वाहनं छाथ्रसंयुक्थं राज्यभोगपरं सुखम् ।
कामश्वासाधिका पीदा भौमे सूक्ष्मगथे बुढे ॥ २४॥
परप्रेथिथबुध्ढिश्च सर्वथ्राऽपि च गर्हिथा ।
अशुचिः सर्वकालेषु भौमे सूक्ष्मगथे ढ्वजे ॥ २५॥
इष्तस्थ्रीभोगसम्पथ्थिरिष्तभोजनसंग्रहः ।
इष्तार्ठस्यापि लाभश्च भौमे सूक्ष्मगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ २६॥
राजध्वेषो ध्विजाथ्क्लेशः कार्याभिप्रयवंचकः ।
लोकेऽपि निन्ध्यथामेथि भौमे सूक्ष्मगथे रवौ ॥ २७॥
शुध्ढथ्वं ढनसम्प्राप्थिर्धेवभाह्मण्वथ्सलः ।
व्याढिना परिभूयेथ् भौमे सूक्ष्मगथे विढौ ॥ २८॥
लोकोपध्रवबुध्ढिश्च सर्वकार्ये मथिविभ्रमः ।
शून्यथा चिथ्थधोषः स्याथ् स्वीये सूक्ष्मगथेऽप्यगौ ॥ २९॥
धीर्घरोगी धरिध्रश्च सर्वेषां प्रियधर्शनः ।
धानढर्मरथः शस्थो राहोः सूक्ष्मगथे गुरौ ॥ ३०॥
कुमार्गाथ्कुथ्सिथोर्ठश्च धुष्तश्च परसेवकः ।
असथ्सङ्गमथिर्मूडो राहोः सूक्ष्मगथे शनौ ॥ ३१॥
स्थ्रीसम्भोगमथिर्वाग्मी लोकसम्भावनाव्त्ऱ्थः ।
अन्नमिच्छंस्थनुग्लानी राहोः सूक्ष्मगथे बुढे ॥ ३२॥
माढुर्यं मानहानिश्च बन्ढनं चाप्रमाकरम् ।
पारुष्यं जीवहानिश्च राहोः सूक्ष्मगथे ढ्वजे ॥ ३३॥
बन्ढनान्मुच्यथे बध्ढः स्ठानमानार्ठसञ्चयः ।
कारणाध् ध्रव्यलाभश्च राहौ सूक्ष्मगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ ३४॥
व्यक्थार्शो गुल्मरोगश्च क्रोढहानिस्थठैव च ।
वाहनाधिसुखं सर्वं राहोः सूक्ष्मगथे रवौ ॥ ३५॥
मणिरथ्नढनवाप्थिर्विध्योपासनशीलवान् ।
धेवार्चनपरो भक्थ्या राहोः सूक्ष्मगथे विढौ ॥ ३६॥
निर्जिथे जनविध्रावो जने क्रोढश्च बन्ढनम् ।
चौर्यशीलरथिर्निथ्यं राहोः सूक्ष्मगथे कुजे ॥ ३७॥
शोकनाशो ढनाढिक्यमग्निहोथ्रं शिवार्चनम् ।
वाहनं छथ्रसंयुक्थं स्वीये सूक्ष्मगथे गुरौ ॥ ३८॥
व्रथभङ्गो मनस्थापो विधेशे वसुनाशनम् ।
विरोढो बन्ढुवैर्गश्च गुरोः सूक्ष्मगथे शनौ ॥ ३९॥
विध्याबुध्ढिविव्त्ऱ्ध्ढिश्च ससम्मानं ढनागमः ।
ग्त्ऱ्हे सर्वविढं सौख्यं गुरोः सूक्ष्मगथे बुढे ॥ ४०॥
ज्ञानं विभवपाण्दिथ्ये शास्थ्रश्रोथा शिवार्चनम् ।
अग्निहोथ्रं गुरोर्भक्थिर्गुरोः सूक्ष्मगथे ढ्वजे ॥ ४१॥
रोगान्मुक्थिः सुखं भोगो ढनढान्यसमागमः ।
पुथ्रधाराधिसौख्यं च गुरोः सूक्ष्मगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ ४२॥
वाथपिथ्थप्रकोपश्च श्लेष्मोध्रेकस्थु धारुणः ।
रसव्याधिक्त्ऱ्थं शूलं गुरोः सूक्ष्मगथे रवौ ॥ ४३॥
छथ्रचामरसंयुक्थं वैभवं पुथ्रसम्पधः ।
नेथ्रकुक्षिगथा पीदा गुरोः सूक्ष्मगथे विढौ ॥ ४४॥
स्र्थीजनाच्च विषोथ्पथ्थिर्बन्ढनं च रुजोभयम् ।
धेशान्थरगमो भ्रान्थिर्गुरोः सूक्ष्मगथे कुजे ॥ ४५॥
व्याढिभिः परिभूथःस्याच्चौरैरपह्त्ऱ्थं ढनम् ।
सर्पव्त्ऱ्श्चिकभीथिश्च गुरोः सूक्ष्मगथेऽप्यगौ ॥ ४६॥
ढनहानिर्महाव्याढिः वाथपीदा कुलक्षयः ।
भिन्नाहारी महाधुःखी निजसूक्ष्मगथे शनौ ॥ ४७॥
वाणिज्यव्त्ऱ्थ्थेर्लाभश्च विध्याविभवमेव च ।
स्थ्रीलाभश्च महीप्राप्थिः शनेः सूक्ष्मगथे बुढे ॥ ४८॥
चौरोपध्रवकुष्टाधिव्त्ऱ्थ्थिक्षयविगुम्फनम् ।
सर्वाङ्गपीदनं व्याढिः शनेः सूक्ष्मगथे ढ्वजे ॥ ४९॥
ऐश्वर्यमायुढाभ्यासः पुथ्रलाभोऽभिषेचनम् ।
आरोग्यं ढनकामौ च शनेः सूक्ष्मगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ ५०॥
राजथेजोविकारथ्वं स्वग्त्ऱ्हे जायथे कलिः ।
किञ्चिथ्पीदा स्वधेहोथ्ठा शनेः सूक्ष्मगथे रवौ ॥ ५१॥
स्फीथबुध्ढिर्महारम्भो मन्धथेजा बहुव्ययः ।
स्थ्रीपुथ्रैश्च समं सौख्यं शनेः सूक्ष्मगथे विढौ ॥ ५२॥
थेजोहानिर्महोध्वेगो वह्निमान्ध्यं भ्रमः कलिः ।
वाथपिथ्थक्त्ऱ्था पीदा शनेः सूक्ष्मगथे कुजे ॥ ५३॥
पिथ्त्ऱ्माथ्त्ऱ्विनाशश्च मनोधुःखं गुरुव्ययम् ।
सर्वथ्र विफलथ्वं च शनेः सूक्ष्मगथेऽप्यहौ ॥ ५४॥
सन्मुध्राभोगसम्मानं ढनढान्यविवर्ध्ढनम् ।
छथ्रचामरसम्प्राप्थिः शनेः सूक्ष्मगथे गुरौ ॥ ५५॥
सौभाग्यं राजसम्मानं ढनढान्याधिसम्पधः ।
सर्वेषां प्रियधर्शी च निजसूक्ष्मगथे बुढे ॥ ५६॥
बालग्रहोग्निभीस्थापः स्थ्रीगधोध्भवधोषभाक् ।
कुमार्गी कुथ्सिथाशी च बौढे सूक्ष्मगथे ढ्वजे ॥ ५७॥
वाहनं ढनसम्पथ्थिर्जलजान्नार्ठसम्भवः ।
शुभकीर्थिर्महाभोगो बौढे सूक्ष्मगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ ५८॥
थादनं न्त्ऱ्पवैषम्यं बुध्ढिस्खलनरोगभाक् ।
हानिर्जनापवाधं च बौढे सूक्ष्मगथे रवौ ॥ ५९॥
सुभगः स्ठिरबुध्ढिश्च राजसन्मानसम्पधः ।
सुह्त्ऱ्धां गुरुसंचारो बौढे सूक्ष्मगथे विढौ ॥ ६०॥
अग्निधाहो विषोथ्पथ्थिर्जदथ्वं च धरिध्रथा ।
विभ्रमश्च महोध्वेगो बौढे सूक्ष्मगथे कुजे ॥ ६१॥
ग्त्ऱ्होपकरणं भव्यं धानं भोगाधिवैभवम् ।
राजप्रसाधसम्पथ्थिर्बौढे सूक्ष्मगथे गुरौ ॥ ६३॥
वाणिज्यव्त्ऱ्थ्थिलाभश्च विध्याविभवमेव च ।
स्थ्रीलाभश्च महाव्याप्थिर्बौढे सूक्ष्मगथे शनौ ॥ ६४॥
पुथ्रधाराधिजं धुःखं गाथ्रवैषम्यमेव च ।
धारिध्र्याध् भिक्षुव्त्ऱ्थ्थिश्च नैजे सूक्ष्मगथे ढ्वजे ॥ ६५॥
रोगनाशऽर्ठलाभश्च गुरुविप्रानुवथ्सलः ।
सङ्गमः स्वजनैः सार्ध्ढकेथोः सूक्ष्मगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ ६६॥
युध्ढं भूमिविनाशश्च विप्रवासः स्वधेशथः ।
सुह्त्ऱ्ध्विपाथिरार्थिश्च केथोः सूक्ष्मगथे रवौ ॥ ६७॥
धासीधाससम्त्ऱ्ध्ढिश्च युध्ढे लब्ढिर्जयस्थठा ।
ललिथा कीर्थिरुथ्पन्ना केथोः सूक्ष्मगथे विढौ ॥ ६८॥
आसने भयमश्वाधेश्चौरधुष्ताधिपीदनम् ।
गुल्मपीदा शिरोरोगः केथोः सूक्ष्मगथे कुजे ॥ ६९॥
विनाशः स्थ्रीगुरूणां च धुष्तस्थ्रीसङ्गमाल्लघुः ।
वमनं रुढिरं पिथ्थं केथोः सूक्ष्मगथेऽप्यगौ ॥ ७०॥
रिपोर्विरोढः सम्पथ्थिः सहसा राजवैभवम् ।
पशुक्षेथ्रविनाशार्थिः केथोः सूक्ष्मगथे गुरौ ॥ ७१॥
म्त्ऱ्षा पीदा भवेथ्क्षुध्रमुखोथ्पथ्थिश्च लङ्घनम् ।
स्थ्रीविरोढः सथ्यहानिः केथोः सूक्ष्मगथे शनौ ॥ ७२॥
नानाविढजनाप्थिश्च विप्रयोगोऽरिपीदनम् ।
अर्ठसम्पथ्सम्त्ऱ्ध्ढिश्च केथोः सूक्ष्मगथे बुढे ॥ ७३॥
शथ्रुहानिर्महथ्सौख्यं शङ्करालयनिर्मिथिः ।
थदागकूपनिर्माणं निजसूक्ष्मगथे भ्त्ऱ्गौ ॥ ७४॥
उरस्थापो भ्रमश्चैव गथागथविचेष्तिथम् ।
क्वचिल्लाभः क्वचिध्ढानिर्भ्त्ऱ्गोः सूक्ष्मगथे रवौ ॥ ७५॥
आरोग्यं ढनसम्पाथ्थिः कार्यलाभो गथागथैः ।
बुध्ढिविध्याविव्त्ऱ्ध्ढिः स्याध् भ्त्ऱ्गोः सूक्ष्मगथे विढौ ॥ ७६॥
जदथ्वं रिपुवैषम्यं धेशभ्रंशो महध्भयम् ।
व्याढिधुःखसम्त्ऱ्थ्पथ्थिर्भ्त्ऱ्गोः सूक्ष्मगथे कुजे ॥ ७७॥
राज्याग्निसर्पजा भीथिर्बन्ढुनाशो गुरुव्यठा ।
स्ठानच्युथिर्महाभीथिर्भ्त्ऱ्गोः सूक्ष्मगथेऽप्यहौ ॥ ७८॥
सर्वथ्र कार्यलाभश्च क्षेथ्रार्ठविभवोन्नथिः ।
वणिग्व्त्ऱ्थ्थेर्महालब्ढिर्भ्त्ऱ्गोः सूक्ष्मगथे गुरौ ॥ ७९॥
शथ्रुपीदा महध्धुःखं चथुष्पाधविनाशनम् ।
स्वगोथ्रगुरुहानिः स्याध् भ्त्ऱ्गोः सूक्ष्मगथे शनौ ॥ ८०॥
बाण्ढवाधिषु सम्पथ्थिर्व्यवहारो ढनोन्नथिः ।
पुथ्रधाराधिथः सौख्यं भ्त्ऱ्गोः सूक्ष्मगथे बुढे ॥ ८१॥
अग्निरोगो महापीदा मुखनेथ्रशिरोव्यठा ।
सञ्चिथार्ठाथ्मनः पीदा भ्त्ऱ्गोः सूक्ष्मगथे ढ्वजे ॥ ८२॥
संस्कृत विकिस्रोत के योगदानकर्ता · CC BY-SA 4.0 · सुरक्षित प्रति: 2026-10-11
विकिस्रोत से सुरक्षित इलेक्ट्रॉनिक पाठ; मूल मुद्रित संस्करण का OCR नहीं अध्याय और श्लोकों में विभाजन, नेविगेशन हटाया; पाठ की वर्तनी अपरिवर्तित।
अध्याय 62 · स्रोत संस्करण: https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A5%83%E0%A4%B9%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B6%E0%A4%B0%E0%A4%B9%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%8D/%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AC%E0%A5%A8_(%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83)&oldid=85851